Trái phiếu là gì, đặc điểm của Trái phiếu, các loại Trái Phiếu lưu hành

199
Trên thị trường chứng khoán chúng ta thường nghe nói đến trái phiếu. Vậy thực chất trái phiếu này là gì? Đặc điểm của trái phiếu là gì? Có những loại trái phiếu nào? Công thức tính ra sao? Và vô vàn các thông tin khác về trái phiếu, mời các bạn cùng tìm hiểu qua bài sau

Trên thị trường chứng khoán chúng ta  thường  nghe nói đến trái phiếu. Vậy thực chất trái phiếu này là gì? Đặc điểm của trái phiếu là gì? Có những loại trái phiếu nào? Công thức tính ra sao? Và vô vàn các thông tin khác về trái phiếu, Nganhangvn.net mời các bạn cùng tìm hiểu qua bài sau:

1. Trái phiếu là gì?

Trái phiếu là nghĩa vụ của người phát hành phải trả một số tiền xác định cho trái chủ với lãi suất cố định trong một khoảng thời gian cố định. Người phát hành có thể là một công ty, doanh nghiệp, hoặc một tổ chức chính phủ như chính phủ và kho bạc quốc gia.

2. Đặc điểm của trái phiếu 

2.1. Ưu điểm của trái phiếu

  • Người phát hành trái phiếu không chỉ là công ty, mà còn là chính quyền trung ương và địa phương.
  • Đầu tư vào trái phiếu  an toàn và ít rủi ro hơn nhiều so với  đầu tư vào cổ phiếu. 
  • Lợi tức trái phiếu là tiền lãi, tiền lãi bạn nhận được thường xuyên là cố định, không  phụ thuộc vào kết quả hoạt động của công ty phát hành trái phiếu.  
  • Trái phiếu là chứng khoán nợ nên khi công ty giải thể hoặc phá sản, công ty phải thực hiện thanh toán cho các trái chủ trước khi phân phối cho các cổ đông.Trái phiếu cũng  được ưu tiên hơn cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu phổ thông. Do đó, nhiều nhà đầu tư  cảm thấy an toàn hơn khi đưa ra quyết định đầu tư. 
  • Khi bạn không còn cần thiết tiếp tục sở hữu một trái phiếu. Trái phiếu có thể được chuyển nhượng  thông qua sở giao dịch chứng khoán. Chuyển nó cho công ty phát hành hoặc bán lại nó. Đây cũng là một cách đặt cược an toàn nếu bạn  thay đổi  quyết định đầu tư cổ phiếu của mình.

2.2. Nhược điểm ( rủi ro) của trái phiếu

  • Trong trường hợp người phát hành trái phiếu không trả được nợ, có thể công ty sẽ không  trả được nợ cho  trái chủ. Vì trái phiếu doanh nghiệp không được đảm bảo vô điều kiện thông qua khoản vay của chính phủ  phụ thuộc vào khả năng trả nợ của công ty.

3. Phân loại trái phiếu

Việc phân loại trái phiếu sẽ theo các đặc điểm khác nhau của trái phiếu 

3.1. Phân loại theo người phát hành

  • Trái phiếu  doanh nghiệp: Trái phiếu do các  doanh nghiệp nhà nước, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty đại chúng phát hành để tăng vốn lưu động. Có nhiều loại và biến thể của trái phiếu doanh nghiệp. 
  • Trái phiếu  Chính phủ: Để đáp ứng  nhu cầu chi tiêu của chính phủ. Chính phủ phát hành trái phiếu để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong nhân dân và các tổ chức kinh tế - xã hội. Chính phủ được coi là nhà xuất bản có uy tín nhất trên thị trường. Do đó, trái phiếu nhà nước có ít  rủi ro cổ phiếu nhất. 
  • Trái phiếu của các tổ chức tài chính và ngân hàng: Các tổ chức này có thể cấp trái phiếu để tăng  vốn bán hàng và hoạt động.

3.2. Phân loại lợi tức trái phiếu

  • Trái phiếu có lãi suất biến đổi (gọi là lãi suất thả nổi): Là loại trái phiếu mà lợi tức sẽ được trả trong những kỳ có sự khác nhau. Và được tính theo 1một lãi suất có sự biến đổi theo lãi suất tham chiếu của trái phiếu.
  • Trái phiếu có lãi suất bằng không: Loại trái phiếu mà người mua không nhận được lãi. Nhưng được mua với mức giá thấp hơn so với mệnh giá (mua chiết khấu) và được hoàn trả bằng mệnh giá khi trái phiếu đó đáo hạn theo quy định.
  • Trái phiếu có lãi suất cố định: Loại trái phiếu mà lợi tức được xác định dựa theo tỷ lệ phần trăm (%) cố định tính theo mệnh giá.

3.3. Phân loại theo mức độ đảm bảo thanh toán của người phát hành

  • Trái phiếu bảo đảm: Loại trái phiếu mà người phát hành sử dụng một tài sản có giá trị làm vật bảo đảm cho việc phát hành. Khi nhà phát hành mất khả năng thanh toán thì trái chủ có quyền thu và bán tài sản đó để thu hồi lại số tiền mà người phát hành còn nợ lại. Tùy theo đặc điểm của trái phiếu mà trái phiếu bảo đảm thường gồm vài loại chủ yếu sau:
  • Trái phiếu có tài sản cầm cố: Loại trái phiếu đảm bảo bằng việc người phát hành cầm cố một bất động sản nhằm đảm bảo thanh toán cho trái chủ. Thường giá trị tài sản cầm cố sẽ lớn hơn tổng số mệnh giá của các trái phiếu phát hành nhằm bảo vệ quyền lợi cho trái chủ.
  • Trái phiếu bảo đảm bằng chứng khoán ký quỹ: Loại trái phiếu được đảm bảo bằng việc người phát hành thường là đem ký quỹ số chứng khoán chuyển nhượng mà mình sở hữu để làm tài sản đảm bảo.
  • Trái phiếu không bảo đảm: Loại trái phiếu phát hành không có tài sản làm vật đảm bảo mà chỉ được bảo đảm bằng uy tín của người phát hành trái phiếu.

3.4. Phân loại dựa vào hình thức trái phiếu

  • Trái phiếu ghi danh: Loại trái phiếu có ghi tên của người mua, và trong sổ sách của người phát hành theo đặc điểm của trái phiếu.
  • Trái phiếu vô danh: Loại trái phiếu không ghi tên của người mua. Và trong sổ sách của người phát hành. Trái chủ là người được hưởng quyền lợi từ trái phiếu vô danh.

3.5. Phân loại dựa vào tính chất trái phiếu

  • Trái phiếu có quyền mua cổ phiếu: Loại trái phiếu có kèm với phiếu cho phép trái chủ được quyền mua số lượng nhất định cổ phiếu của công ty.
  • Trái phiếu có thể mua lại: Loại trái phiếu cho phép nhà phát hành có quyền mua lại một hoặc toàn bộ trước khi trái phiếu đến hạn thanh toán.
  • Trái phiếu có thể chuyển đổi: Loại trái phiếu của công ty cổ phần mà trái chủ có quyền chuyển sang cổ phiếu của công ty đó. Việc này được quy định cụ thể về tỷ lệ, thời gian khi mua trái phiếu.

Suy cho cùng, bản chất của trái phiếu là chứng khoán nợ. Với những chia sẻ về trái phiếu, cũng như đặc điểm của trái phiếu và phân loại ở trên. Hy vọng sẽ giúp bạn đọc hiểu hơn về trái phiếu.

4. Công thức tính lãi trái phiếu

Lợi suất được tính bằng cách tính lãi gộp. Lãi gộp sẽ bằng vốn ban đầu trừ đi phần coupon rút ra sẽ dùng để làm vốn cho kỳ tiếp theo.
Công thức

Trong đó : P là thị giá, F là mệnh giá, C1, C2,… là các khoản coupon hàng kỳ. n là kỳ hạn còn r chính là lợi suất của trái phiếu đó.

5. Có nên đầu tư vào trái phiếu không?

Đầu tư vào trái phiếu  có những  điểm mạnh và  điểm yếu nhất định. Đặc biệt: 
Thuận lợi: 

  • Lãi suất không phụ thuộc vào tình hình hoạt động hay  lỗ của công ty, và công ty phải trả lãi đầy đủ  cho trái chủ.  
  • Trái phiếu  được miễn thuế thu nhập.
  • Trái phiếu là chứng khoán nợ nên khi công ty giải thể hoặc phá sản, công ty phải thực hiện thanh toán cho các trái chủ trước khi phân phối cho các cổ đông.Trái phiếu cũng  được ưu tiên hơn cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu phổ thông.

Sự cố: 

  • Nhiều công ty không có chương trình tái đầu tư từ lãi  trái phiếu.  
  • Giá trị danh nghĩa của trái phiếu biến động đáng kể.
  • Đầu tư vào trái phiếu có rủi ro ở chỗ tiền  không biến động đáng kể.

Với những đặc điểm này, trái phiếu ổn định hơn và ít rủi ro hơn cổ phiếu dưới góc độ nhà đầu tư. Vì vậy, trái phiếu là loại chứng khoán được các nhà đầu tư lựa chọn.

6. Một số câu hỏi liên quan tới trái phiếu

6.1. Lãi suất trái phiếu là gì?

Lãi suất trái phiếu là tổng lợi nhuận nhà đầu tư nhận được khi đầu tư vào trái phiếu. Có nhiều loại lãi suất trái phiếu, trong đó lãi suất danh nghĩa là phần lãi chia cho mệnh giá trái phiếu; lãi suất thực là thu nhập hàng năm của trái phiếu chia cho giá thị trường hiện tại của nó. Ngoài ra, lãi suất yêu cầu là mức lợi suất mà tổ chức phát hành trái phiếu phải cung cấp để thu hút các nhà đầu tư.

6.2. Lãi suất trái phiếu chính phủ là gì

Trái phiếu chính phủ là loại trái phiếu được phát hành bởi chính phủ của 1 quốc gia. Đây là giấy tờ chứng nhận nghĩa vụ nợ của Chính phủ quốc gia đó đối với người sở hữu trái phiếu, trong 1 thời hạn quy định và 1 lãi suất xác định trước.

7. Cách tính lãi suất trái phiếu chính phủ

Lãi suất trái phiếu Chính phủ sẽ được thông báo khi trên trang điện tử của Sở Giao dịch chứng khoán. Và khi người sở hữu mua được trái phiếu Chính phủ thì lãi suất trái phiếu sẽ được ghi trên trái phiếu mà nhà đầu tư – nhà tạo lập thị trường sở hữu.
Dựa vào đó thì nhà tạo lập thị trường có thể tính số tiền lãi  nhận được từ một trái phiếu Chính phủ như sau:

  • Đối với trái phiếu có kỳ hạn trả lãi đầu tiên có kỳ trả lãi đầu tiên ngắn hơn so với các kỳ trả lãi tiếp theo:
  • Số tiền thanh toán lãi của 01 trái phiếu với kỳ trả lãi đầu tiên = (mệnh giá trái phiếu x Lãi suất danh nghĩa trái phiếu (%/ năm) x số ngày thực tế giữa ngày thanh toán tiền mua trái phiếu và ngày thanh toán tiền lãi đầu tiên kể từ ngày thanh toán tiền mua trái phiếu) : ( số lần thanh toán lãi định kỳ trong một năm x Số ngày trong kỳ trả lãi thông thường theo giả định khi việc thanh toán xảy ra)
  • Lãi nhận được của một trái phiếu đối với một trái phiếu trong các kỳ trả lãi tiếp theo:

Số tiền thanh toán lãi của một trái phiếu đối với các kỳ trả lãi tiếp theo  = ( Mệnh giá trái phiếu x lãi suất danh nghĩa trái phiếu) :  số lần thanh toán lãi định kỳ trong một năm.

8. Trái phiếu doanh nghiệp là gì?

Trái phiếu doanh nghiệp là loại chứng khoán do công ty phát hành có thời gian đáo hạn từ một năm trở lên và xác nhận nghĩa vụ trả  gốc, lãi và các nghĩa vụ khác (nếu có) của công ty đối với chủ sở hữu.

Phần kết luận 

Bất chấp sự phức tạp của nó, thị trường thu nhập cố định bị chi phối bởi số dư rủi ro và lợi nhuận tương tự như thị trường chứng khoán. Nhà đầu tư chỉ cần học các thuật ngữ và  chỉ số  cơ bản để tìm ra các yếu tố thị trường quen thuộc và trở thành  nhà đầu tư có thu nhập cố định chuyên nghiệp. Việc hiểu các điều khoản chính giúp đầu tư vào trái phiếu dễ dàng hơn  nhiều.

 

Bình luận


Tin liên quan

Giải ngân là gì? Quy trình giải ngân và đáo hạn giải ngân bạn cần biết

Giải ngân là gì? Quy trình giải ngân và đáo hạn giải ngân bạn cần biết

08/03/22 trong Tin tức

Cách kiểm tra số dư tài khoản Agribank nhanh nhất hiện nay

Cách kiểm tra số dư tài khoản Agribank nhanh nhất hiện nay

06/03/22 trong Tin tức

Số điện thoại của ngân hàng agribank 24 giờ là gì ?

Số điện thoại của ngân hàng agribank 24 giờ là gì ?

06/03/22 trong Tin tức

SHB là ngân hàng gì? SHB có phải là ngân hàng nhà nước hay không ?

SHB là ngân hàng gì? SHB có phải là ngân hàng nhà nước hay không ?

04/03/22 trong Tin tức

TPBank là ngân hàng gì? TP bank có thực sự tốt tin dùng?

TPBank là ngân hàng gì? TP bank có thực sự tốt tin dùng?

03/03/22 trong Tin tức