Cổ phiếu ESOP là gì? Lợi ích của cổ phiếu ESOP? Có nên đầu tư ESOP?

139
Cổ phiếu ESOP hay còn gọi là cổ phiếu thưởng là một loại cổ phiếu mà được các doanh nghiệp lớn phát hành.

Ngày nay, thị trường chứng khoán đa dạng với nhiều kênh đầu tư cực kỳ hấp dẫn. Cổ phiếu trên thị trường chứng khoán có tính thanh khoản cao, và đã mang lại lợi nhuận ổn định, trở thành một trong những giải pháp hàng đầu cho nhiều người chọn mua và rót vốn. 

Cổ phiếu ESOP là một trong những loại cổ phiếu đặc biệt trên thị trường, loại cổ phiếu này được các doanh nghiệp lớn phát hành. Hôm nay, bạn đọc hãy cùng Nganhangvn.net tìm hiểu về khái niệm ESOP cũng như các vấn đề liên quan đến nó qua bài viết dưới đây:

1. ESOP là gì?

ESOP là viết tắt trong tiếng Anh của cụm từ Employee Stock Ownership Plan. Cổ phiếu ESOP hay còn gọi là cổ phiếu thưởng là một loại cổ phiếu mà được các doanh nghiệp lớn phát hành. Loại cổ phiếu này có giá trị và giá ưu đãi dành cho người lao động hoạt động lâu năm hoặc có thành tích tốt trong doanh nghiệp đó.

Cổ phiếu quỹ là gì? Điều kiện và cách mua cổ phiếu quỹ

Cổ phiếu Midcap là gì? Có nên đầu tư cổ phiếu Midcap?

Cổ phiếu penny là gì? Top 10 cổ phiếu penny tốt nhất 2022

2. Lợi ích của cổ phiếu ESOP

Cổ phiếu ESOP mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp cũng như nhân viên của doanh nghiệp đó. Các lợi ích có thể kể đến là:

Đối với nhân viên công ty

  • Nhân viên làm việc trong công ty có năng lực, thành tích và được doanh nghiệp coi trọng sự đóng góp đó. Là một yếu tố khẳng định cho vị trí của nhân viên trong doanh nghiệp.
  • Nhân viên sẽ được nhận lợi nhuận dài hạn từ giá trị cổ phiếu này của công ty, sự tăng trưởng này mang lại cổ tức bền vững cho người lao động. 
  • Đây là một giải pháp tạo thu nhập thụ động cho nhân viên của doanh nghiệp nhưng không tốn quá nhiều công sức.

Đối với doanh nghiệp

  • Đây là giải pháp để giữ chân người lao động có năng lực, cũng như các nhân viên có thành tích cao, nhiều cống hiến cho doanh nghiệp. Giúp cho doanh nghiệp đảm bảo bộ máy vận hành ổn định, phát triển bền vững.
  • Doanh nghiệp sẽ không sử dụng tiền mặt trực tiếp để tặng thưởng cho thành tích của nhân viên, mà thay vào đó sẽ thông qua lợi nhuận lâu dài từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp công ty giữ lại được một số tiền thưởng lớn, số tiền này sẽ trở thành vốn để quay vòng, phục vụ tái đầu tư, mở rộng cho doanh nghiệp.

3. Điều kiện phát hành cổ phiếu ESOP

Công ty muốn phát hành cổ phiếu ESOP cần đáp ứng các quy định trong Điều 35, Điều 36, Điều 37, Thông tư số 162/2015/TT-BTC. Cụ thể như sau:

  • Đơn vị phát hành là doanh nghiệp đại chúng, có kế hoạch phát hành cổ phiếu ESOP được đại hội đồng cổ đông thông qua trước đó.
  • Số cổ phiếu ESOP được phát hành 1 năm không vượt quá 5% tổng số cổ phần đang lưu hành của doanh nghiệp.
  • Công ty đáp ứng được các điều kiện về vốn, dựa trên các báo cáo tài chính đã được kiểm toán từ các nguồn như: Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, thặng dư vốn, quỹ đầu tư phát triển…
  • Doanh nghiệp mà có các quy định rõ ràng về các tiêu chuẩn nhân viên được nhận cổ phiếu thưởng, thực hiện theo nguyên tắc: Xác định giá bán, định lượng cổ phiếu để chia cho người lao động trong danh sách và thời gian phân phối cổ phiếu một cách cụ thể.

Quy định về năng lực nguồn vốn của công ty, sẽ có những trường hợp như sau:

  • Công ty đại chúng là công ty mẹ phát hành cổ phiếu ESOP, có nguồn vốn dựa trên báo cáo tài chính của công ty mẹ. Nguồn vốn thực hiện để phát hành cổ phiếu không được vượt quá lợi nhuận sau thuế khi chưa phân phối.
  • Công ty có tổng nguồn vốn thấp hơn lợi nhuận sau thuế khi chưa phân phối, theo báo cáo tài chính hợp nhất nhưng nguồn vốn lại cao hơn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối theo báo cáo tài chính của công ty mẹ. Lúc này công ty chỉ được sử dụng nguồn vốn từ lợi nhuận sau thuế khi đã chuyển từ các chi nhánh về công ty mẹ.
  • Công ty được phát hành cổ phiếu ESOP phải đảm bảo đủ các tiêu chí như: Tổng giá trị các nguồn vốn trên không nhỏ hơn tổng giá trị nguồn vốn tăng thêm, theo phương án được đại hội đồng cổ đông thông qua từ trước.

4. Rủi ro khi phát hành cổ phiếu ESOP

Phát hành cổ phiếu ESOP cũng có những rủi ro bên cạnh những lợi ích như sau:

  • Việc doanh nghiệp phát hành cổ phiếu ESOP gây loãng cổ phiếu

Các doanh nghiệp cần phải cân đối và tuân thủ các nguyên tắc để phát hành cổ phiếu sao cho hợp lý. Việc phát hành cổ phiếu ESOP sẽ trực tiếp ảnh hưởng và tác động lên lợi ích của cổ đông. Bởi vì nguồn lực tài chính để xây dựng chiến lược ưu đãi, cổ phiếu thưởng được rút ra từ một phần tài sản công ty, tối đa không quá 5% tổng cổ phần đang lưu hành. Do vậy, khi cổ phiếu ESOP được phát hành, lợi ích của cổ đông sẽ bị pha loãng, từ đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu thường trên thị trường.

Tình trạng phát hành cổ phiếu ESOP với tần suất lớn, cùng tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp sẽ khiến giá trị của cổ phiếu thường giảm. Điều này, sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư ngoài doanh nghiệp. 

  • Phát hành cổ phiếu ESOP gây rủi ro cho việc quản trị trong doanh nghiệp

Phát hành cổ phiếu ESOP thiếu minh bạch, không rõ ràng và có dấu hiệu lạm dụng sẽ ảnh hưởng đến việc quản trị doanh nghiệp. Một số trường hợp, nhân viên doanh nghiệp hợp tác trục lợi từ lãnh đạo công ty, để móc túi cổ đông, chia lợi nhuận cũng như cổ phần cho một bộ phận người thân quen, nhân viên cấp dưới để gia tăng sức ảnh hưởng và quyền sở hữu doanh nghiệp.

Doanh nghiệp phát hành cổ phiếu ESOP sẽ trở thành “ngòi nổ” làm xung đột trong quản trị doanh nghiệp, mâu thuẫn giữa các cổ đông hay ban lãnh đạo công ty. Điều này sẽ ggián tiếp ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, vận hành của doanh nghiệp.

5. Mục đích phát hành cổ phiếu ESOP

Cổ phiếu ESOP được các doanh nghiệp phát hành dành riêng cho đối tượng cụ thể là: Nhân viên lâu năm và có nhiều cống hiến cho công ty. Mục tiêu phát hành cổ phiếu này chính là nhằm tạo sự gắn kết giữa người lao động và doanh nghiệp. Đây được xem là một trong những chính sách cấp quyền cho người lao động sở hữu một phần tài sản của công ty, từ đó thể hiện trách nhiệm với công việc và vị trí gắn bó.

Cổ phiếu ESOP có thể coi là giải pháp thay thế cho quà tặng bằng hiện vật hay tiền mặt. Người lao động nắm giữ cổ phiếu ESOP sẽ được hưởng những lợi ích từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó, cũng như nhận cổ tức và lợi nhuận từ giá cổ phiếu ESOP hiện hành.

Loại cổ phiếu này cũng đã tạo thêm nguồn vốn mới cho doanh nghiệp. Tạo giải pháp nhằm tăng vốn điều lệ, cũng như tạo ra dòng tiền để xoay vòng vốn phục vụ hoạt động kinh doanh của công ty.

6. Có nên mua cổ phiếu ESOP?

Đặc điểm cổ phiếu ESOP là được lên kế hoạch và công bố phát hành khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện và danh sách nhân viên trong công ty đạt tiêu chuẩn mua cổ phiếu. Nhân viên của doanh nghiệp sẽ trực tiếp mua cổ phiếu ESOP từ doanh nghiệp phát hành, với một mức giá ưu đãi.

Tùy theo các quy định và các điều kiện của từng doanh nghiệp, mà doanh nghiệp sẽ chia thành cổ phiếu ESOP dạng hạn chế hay dạng tự do chuyển nhượng. 

Với các nhà đầu tư bình thường, không phải là thành viên doanh nghiệp, cổ phiếu ESOP không phải là lựa chọn lý tưởng để đầu tư. Theo các quy định của công ty phát hành, cổ phiếu ESOP cũng sẽ không được phát hành ra bên ngoài, mà được chuyển nhượng chỉ trong nội bộ doanh nghiệp.

7. Một số câu hỏi liên quan ESOP

  • Cổ phiếu ESOP có được chia cổ tức không?

Người giữ cổ phiếu ESOP sẽ được chia cổ tức. Cổ phiếu ESOP có thể được coi như một cách doanh nghiệp thay thế cho các khoản thưởng bằng tiền mặt hay quà tặng hiện vật. Người lao động sở hữu cổ phiếu ESOP sẽ được hưởng các lợi nhuận từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hay kinh doanh chênh lệch cổ phiếu cùng với các chính sách chia cổ tức hàng năm của doanh nghiệp.

  • Phát hành ESOP có làm giảm giá cổ phiếu không?

Trên thị trường chứng khoán thực tế đã xảy ra khá nhiều trường hợp khi có thông tin về việc phát hành cổ phiếu ESOP làm giá cổ phiếu của doanh nghiệp bị giảm mạnh. 

  • Cổ phiếu ESOP có được chuyển nhượng không?

Thông thường, người sở hữu cổ phiếu ESOP trong doanh nghiệp bị hạn chế chuyển nhượng trong 1 năm. Cổ phiếu ESOP thường được doanh nghiệp phát hành với giá ưu đãi kèm theo một số chính sách đặc biệt. Tuy nhiên, đối với mỗi đơn vị, đối với mỗi công ty sẽ có các tiêu chuẩn và theo các quy trình khác nhau để đánh giá người lao động đủ điều kiện nhận cổ phiếu ESOP này.

  • Cổ phiếu ESOP khi nào được bán?

Cổ phiếu ESOP sẽ được doanh nghiệp lên kế hoạch và công bố phát hành mua bán khi đã đáp ứng đủ các yêu cầu cũng như các quy định về tiêu chuẩn mua cổ phiếu đã được quy định.

  • Cổ phiếu ESOP có được nhận cổ tức không?

Người lao động sở hữu cổ phiếu ESOP sẽ được hưởng lợi từ hoạt động kinh doanh của chính doanh nghiệp mà người lao động làm việc, bao gồm nhận cổ tức và lợi nhuận từ giá cổ phiếu hiện hành.

Kết luận: Phát hành cổ phiếu ESOP là giải pháp để doanh nghiệp giữ chân nhân lực chất lượng, và mang lại lợi ích về vốn, nhưng cũng sẽ có những rủi ro lớn mà mọi người cần cân nhắc. Các đơn vị kinh doanh cần có những chiến lược và kế hoạch rõ ràng, nhằm mang lại lợi nhuận dài hạn, bền vững khi phát hành cổ phiếu thưởng. Hy vọng qua bài viết trên đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ một phần nào đó về cổ phiếu ESOP và những đặc trưng liên quan của loại cổ phiếu đặc biệt này.

 

Bình luận


Tin liên quan